گروه اقتصاد: هفته گذشته متاسفانه «بهرام آگاه»، از چهرههای نخبه و تحلیلگر صنعت پسته، در ۴۴ سالگی بر اثر سکته درگذشت. او فرزند مرحوم مهدی آگاه تاجر و تولیدکننده معروف پسته در ایران بود و در سالهای اخیر به عنوان عضو هیات امنا و رئیس کمیسیون بازرگانی انجمن ملی پسته در ایجاد رونق صادرات در بازارهای پسته نقش مهمی داشت. روحش شاد و یادش گرامی باد.
برای کسب اطلاع بیشتر در بارهی نقش و جایگاه اقتصادی زندهیاد بهرام آگاه، با محسن جلالپور رئیس پیشین اتاق بازرگانی ایران و کرمان و از دوستان خانواده آگاه گفتوگو کردیم که در ادامه میخوانید.
جلالپور که از سالهای دور با خانوادۀ آگاه، در ارتباط بوده، و از بابت این اتفاق بسیار ناراحت و متاثر بود از زندهیاد بهرام آگاه بهعنوان یک تاجر و فعال اقتصادی باهوش، بازارساز و بازاریاب موفق یاد کرد و گفت که او از مهمترین اعضای انجمن ملی پسته ایران بود.
وی با اشاره به نقش خانوادۀ آگاه در صنعت پسته، خاطرنشان کرد: «خانوادۀ آگاه حق بزرگی به صنعت پسته دارند. از مرحوم غلامرضا آگاه تا فرزندانش مرحوم مهدی، مرحوم ایرج و مرحوم حمید، و همچنین نوادگان وی، همه کارهای بزرگی در این حوزه انجام دادند».
جلالپور با نام بردن از آقایان بهروز، مهرداد، فرهاد، بهرام، محسن، کاوه و سهراب آگاه افزود: «بهطور کلی خانوادۀ آگاه، جزو اولین خانوادههایی هستند که در صنعت پسته کشور خدمت کردند و نام آنها در این صنعت به یادگار خواهد ماند».
وی، از بهرام آگاه به عنوان فردی بسیار باهوش و مستعد یاد کرد و گفت: «او از نوجوانی به عرصۀ پسته پا گذاشت. در سالهای 76 و 77 که اولین آشنایی و ارتباط کاری من با آقای مهدی آگاه شروع شد، بهرام حدود 17 سال سن داشت، و زمانی که به دفتر ایشان میرفتم، علاوه بر مرحوم هنری و مرحوم مهدی آگاه، ازجمله کسانی که همیشه آنجا حضور داشت، بهرام بود».
این فعال اقتصادی توضیح داد: «بهرام علاقهای به مدرسه نداشت و بیشتر به دنبال تجارت و فعالیت اقتصادی بود. یکروز که از او دربارۀ علاقهاش به ادامهتحصیل سوال کردم گفت «من بیشتر به کار علاقهمندم و فکر میکنم مهمترین خصلت در این علاقه و انگیزه، یک ژن خانوادگی و جریان موروثی است که من را به این سمت هدایت میکند تا در این صنعت اثرگذار باشم».
تبلور استعداد بازرگانی از نوجوانی
جلالپور یادآور شد: «بهرام از نوجوانی کار خود را شروع کرد و من هم این افتخار را داشتم که سالهای متمادی بین سالهای 77 تا 88، بهمدت 10 سال، در جریان صنعت پسته با ایشان همراه باشم».
این کارشناس و فعال اقتصادی ادامه داد: «در یک دورهای بین این سالها، ایشان تصمیم گرفت برای ادامهتحصیل در رشتۀ کسبوکار به انگلیس برود که با تشویق خانواده همراه شد. بهرام دورۀ کوتاهی در انگلیس بود اما باز هم همان علاقه، انگیزه و شور و شوقی که برای انجام کار و بیزینس داشت به او اجازه نداد که آن دوره را تمام کند و پس از 6 ماه دوباره به صنعت پسته برگشت.»
جلالپور خاطرنشان کرد: «از همان 17 سالگی استعداد فعالیت بازرگانی، کسبوکار و صادرات در وجود بهرام متبلور بود و من بهعنوان کسی که حدود 20 سال از بهرام بزرگتر بودم، گاهی چیزهای زیادی در نحوۀ کار و برخورد، معامله و مذاکره با خارجیها از ایشان یاد میگرفتم».
تحلیل و تفسیر بازار پسته
وی با اشاره به فعالیتهای بهرام آگاه در حوزۀ صادرات، افزود: «بهرام حتی یکبار هم در مقولۀ واردات ورود نکرد و بیشتر به صادرات، ارزآوری، ایجاد فضای مناسب برای کسبوکار، توسعۀ صنعت و بازارهای پسته و توسعۀ اشتغال در این صنعت علاقه داشت.»
این فعال اقتصادی یادآور شد: «بهرام سفرهای زیادی انجام داد، جلسات زیادی برگزار کرد و در چند سال اخیر یکی از مهمترین چهرههای فعال انجمن ملی پسته ایران بود.»
وی توضیح داد: «زندهیاد بهرام آگاه در زمینۀ بازرگانی همیشه یکی از کسانی بود که بازار اروپا را تفسیر میکرد و بهدرستی هم این کار را انجام میداد. بسیاری از پیشبینیها و صحبتهایی که دربارۀ بازار اروپا داشت برای من و بسیاری از بزرگان این صنعت پندآموز بود و با اینکه سن و سالی نداشت و از بسیاری از بزرگان این صنعت کوچکتر بود، اما خیلی خوب توان درک و شرایط بازار، پیشبینی بازار و وضعیت پیش روی صنعت پسته را داشت.»
جلالپور بیان کرد: «او نگرانی جدی از جریان این صنعت در زمینۀ رقابت با پستۀ آمریکا، بهرهوری، آب و خردهمالکی داشت، و همیشه در مطالبش به آنها اشاره میکرد.»
وی یادآور شد: «به خاطر دارم هر زمان از صنعت پسته صحبت میشد، بهرام این افسوس را داشت که ای کاش ما در زمینۀ پسته بهرهوری بیشتری داشتیم و شرایط بهتری برای کشاورز و تولیدکننده فراهم میشد.»
تلاش برای رفع موانع صادراتی
جلالپور با بیان اینکه «بهرام در سالهای اخیر یکی از تاجران اصلی صنعت پسته بود و در شرکت خانوادگی بهعنوان یکی از اعضای هیاتمدیره، مسئولیت مدیریت بازرگانی را نیز برعهده داشت»، گفت: «او عقیده داشت تصمیمات نادرست سیاستمداران کشور سبب شده ما در رقابت با آمریکا که صنعت پستۀ بزرگی دارد، عقبتر بمانیم و این عقبماندگی نهتنها در بهرهوری، میزان برداشت، آب و هکتار وجود دارد، بلکه در زمینۀ رقابت در بازار صادراتی هم بهدلیل سیاستگذاریهای نادرست پیمان ارزی و تعهد ارزی نیز به چشم میخورد و سالهاست که درگیر آن هستیم».
وی با اشاره به تلاشهای بهرام آگاه برای رفع موانع صادراتی، اظهار کرد: «او بارها برای اینکار جلسه گذاشت، به تهران سفر کرد و در جلساتی که در کرمان برگزار میشد از واقعیت پسته و صادرات دفاع کرد؛ اما متاسفانه هرگز گوش شنوایی وجود نداشت، همانطور که سخن دیگرانی هم که در اینباره اظهار نگرانی کردند، هیچگاه به جایی نرسید و هنوز هم با این مشکلات دستوپنجه نرم میکنیم».
شناخت فوقالعاده از کل صنعت پسته
این فعال اقتصادی تاکید کرد: ویژگی دیگر آن مرحوم این بود که شناخت فوقالعادهای از کل صنعت پسته دنیا داشت، و فضای بسیار سنگین رقابت بین تولید و صادرکنندگان این محصول را بسیار عالی تشخیص میداد و همین توانایی باعث شده بود بتواند ارتباط خوبی با همه دست اندرکاران این صنعت در سطح جهانی برقرار کند، که مسلما بعد از ایشان این خلا پرنخواهد شد و این به معنای آن است که فقدان او صدمه سنگینی به صنعت پسته است.
پای ثابت سمینارهای بازرگانی
جلالپور با اشاره به خاطراتش با بهرام آگاه و سفرهایی که با او در زمینۀ پسته به آلمان داشته یا سفرهایی که در رابطه با انجمن پسته و برگزاری نمایشگاهها بوده، گفت: «او همیشه به تنهایی پیشتاز بود و در این سفرها، برای کسانی که در نمایشگاه شرکت میکردند و یا کسانی که برای آشنایی با صنعت پسته به نمایشگاه میآمدند، بسیار باحوصله و با دقت، تفاوت پسته ایران با پسته آمریکا و شرایط پسته ایران را توضیح میداد و همیشه به دنبال بازاریابی و بازارسازی بود».
وی یادآور شد: «بهرام از همان ابتدا با انجمن پسته همراه بود و همانطور که مرحوم مهدی آگاه یکی از موسسین اصلی انجمن ملی پسته بود، بهرام هم به دلیل اینکه در صنعت پسته فعال بود، همیشه در جلسات شرکت میکرد و از سال 1398 عضو هیاتامنای انجمن پسته شد».
جلالپور افزود: «در دورۀ جدید انجمن نیز ایشان، هم عضو هیات امنا بود و هم بهعنوان رئیس کمیسیون بازرگانی انجمن پسته فعالیت میکرد».
وی اضافه کرد: «او پای ثابت همایشها، وبینارها و سمینارهای بازرگانی بود و کسی بود که کاملا بازارهای دنیا، خصوصا بازار اروپا و هند را به خوبی میشناخت و شاید از کسانی بود که در توسعۀ بازار هند نقش اساسی داشت».
هوش سرشار زندهیاد بهرام
جلالپور در بخش دیگری از سخنان خود با بیان خاطرهای از مرحوم مهدی آگاه گفت: «مرحوم مهدی آگاه هیچوقت از فرزندانش تعریف نمیکرد و آنها را مانند دیگران میدید اما عقیده داشت بهرام از تیزهوشی فوقالعادهای برخوردار است و برای من تعریف کردند زمانی که بهرام 10 یا 11 ساله بوده، ایشان در یک جمع بزرگ، سوالی را مطرح میکند و اعلام میکند کسی که پاسخ درست بدهد، جایزه میگیرد؛ اما فقط بهرام که کوچکترین عضو آن جمع بوده، توانسته به سوال پاسخ درست بدهد.»
وی ادامه داد: «از مرحوم آگاه خواستم سوال را برای من هم مطرح کنند تا ببینم میتوانم به آن جواب بدهم یا نه. ایشان گفتند سوال من این بود که چرا خراب کردن راحتتر از درست کردن است و زمان کمتری هم میطلبد؟».
جلالپور افزود: «با اینکه من آن زمان حدود 45 سال سن داشتم اما نتوانستم به سوال پاسخ دهم، از مرحوم آگاه سوال کردم بهرام چه پاسخی به این سوال شما داد؟ ایشان توضیح داد؛ بهرام گفته به این دلیل خراب کردن راحتتر است که وقتی چیزی را خراب میکنی الگویی و نقشهای نداری و به هر نوعی این اتفاق میتواند رخ بدهد خراب است. اما درست کردن، چون فقط یک نوع است و تنها از یک طریق، با نظم و دقت امکانپذیر است و در نتیجه زمانبر هم هست.»
علاقۀ زیاد به صنعت پسته
جلالپور گفت: «خانوادۀ آگاه مطرح میکردند که بارها از بهرام پرسیدهاند چرا درس را ادامه نمیدهد؛ پاسخ او این بوده «خدمتی که من میتوانم در صنعت پسته انجام دهم و کاری که میتوانم برای بازاریابی و بازارسازی این صنعت انجام بدهم، شاید بسیار مفیدتر از وقتی باشد که برای درس باید بگذارم.»
جای خالی بهرام آگاه
وی در ادامه تاکید کرد: «جای بهرام آگاه در صنعت پسته، خانواده و مجموعۀ ما که او را بهعنوان یک عضو خانوادۀ خودمان و خانوادۀ صنعت پسته و یک کرمانی سربلندی میشناختیم، خالی است».
جلالپور افزود: «این فقدان را به خانوادۀ آگاه، مردم کرمان و صنعت پسته تسلیت میگویم، برای خانواده آن عزیز از دست رفته، صبر و اجر فراوان آرزو میکنم و امیدوارم بهرام نیز در آرامش ابدی باشد.»
وی با اشاره به شرایط حاکم بر اقتصاد اظهار کرد: «آنقدر تنش، مساله و شرایط سخت برای کار وجود دارد که من که 20 سال از بهرام بزرگتر هستم بسیاری از اوقات توانم را از دست میدهم و میگویم چگونه کسی مانند او در چنین شرایطی میتوانست کار کند و اینقدر هم خوب مسائل را مدیریت کند، این نشاندهندۀ تحمل او بود و شاید یکی از دلایل اینکه دچار سکته شد، جدای از اینکه مبتلا به فشارخون ژنتیکی بوده، فشارها و استرسهایی است که در این صنعت و فضای صادرات امروز به وجود آمده است که دعا میکنم این تنشها و جریانها کمتر بشود».
نظر خود را بنویسید